het schip


Juni, de eerste indrukken van PolynesiŽ
We zijn inmiddels een maand in PolynesiŽ, en hebben al duidelijk ervaren dat we in een heel ander deel van de wereld terecht zijn gekomen. Dit is een enorm eilandenrijk met zoals overal, ieder eiland zijn eigen cultuur en atmosfeer.



Tot nu toe zijn wij in het zuidoostelijke deel van het eilandenrijk: de Gambier archipel en de meest zuidoostelijke atollen van de Tuamotu's.
Eilanden, zoals in de Gambier archipel zijn hele oude vulkanen die volledig boven water zijn gekomen



en die (deels) omringd zijn door koraal riffen.



De eilanden zijn vruchtbaar, het is een vochtig klimaat dus in principe kan er veel groeien. Dan heb je atollen, dat zijn van oorsprong natuurlijk ook vulkanen, maar die zijn niet bovenwater gekomen. Ze bestaan uit een al dan niet gesloten ring van koraalriffen rond een binnenzee.



Daarvan zijn sommigen boven water gekomen: motu's en anderen net onder de oppervlakte gebleven. Aan het fenomeen 'motu' ontlenen de Tuamotu's hun naam. De atollen met een ingang, een 'pas', kun je invaren. Als er maar een enkele nauwe ingang is kan daar een enorme stroming staan: alle water dat bij hoog water over de riffen heenspoelt, stroomt er via de pas bij laag water weer uit. Dit kan tot stromingen van meer dan 20 kilometer per uur (naar buiten) leiden. Je moet dus als je naar binnen wilt varen goed weten wanneer het stilstaand water is.
De atollen zijn veel minder vruchtbaar, en er valt maar weinig te verbouwen, het meest voorkomende gewas zijn kokospalmen. De mensen op de atollen zijn dus voor een groot deel afhankelijk van aanvoer van buitenaf, en ze leven van kopra, het produkt dat je krijgt als je het vlees van kokosnoten raspt en droogt. Hiervan kan men vrijwel alles maken en dit is belangrijke handelswaar op de atollen. En verder gebruikt men de bladeren van de kokospalmen om matten, hoeden en tassen van te vlechten. Tony, een bijzondere inwoner van het atol Hao, heeft ons laten zien hoe je dat doet. Met zijn hulp hebben we hoeden, tassen en schalen leren maken.



















Deze eilanden en atollen zijn Franse koloniŽn, met een beetje autonomie. De Fransen hebben hier diepe sporen getrokken, die vooral de afgelegen eilanden, die wij tot nu toe hebben bezocht, enorm hebben beÔnvloed. Zo heeft er in de negentiende eeuw, tussen 1834 en 1871 in de Gambier archipel een aantal katholieke priesters (Honorť Laval, Francois Caret en Columba Murphy) een bekeringsmissie opgezet, waarbij ze de inwoners hebben gedwongen overal kerken, werkplaatsen, scholen, wegen en putten te bouwen en zich naar hele strenge katholieke zedelijkheidsregels te gedragen en te kleden. Er wordt gesproken van een theocratie: kennelijk waren de heren priesters oppermachtig en konden ze hun kerkelijke zeden en gewoonten aan de vriendelijke en zachtaardige bevolking opleggen. In Rikitea, op het hoofdeiland Mangareeva, met tegenwoordig 1000 inwoners werd een groteske kathedraal gebouwd



Elders in de archipel werden ook nog eens talloze godshuizen gesticht. In 1834 telden de Gambier eilanden een bevolking van 5000 zielen. Toen er een einde aan het priesterbewind kwam waren er nog 650 inwoners over. De cultuur van de van oorsprong Polynesische bevolking was toen vrijwel geheel teniet gedaan. Na het vertrek van de priesters nam Frankrijk volledig bezit van de eilandengroep. De kleinere eilanden (Aukena, Akamaru, Makaroa, Angakauitai en Taravai en de motu's) raakten ontvolkt en de resterende bevolking vestigde zich in de hoofdplaats Rikitea op Mangareva.



De volgende ramp voltrok zich ruim een eeuw na het vertrek van de priesters, toen de Fransen atoomproeven zijn gaan uitvoeren op het buur-atol Mururoa. Hierdoor werden de omliggende eilanden, waaronder de Gambier-groep en het atol Hao verboden gebied. Pas sinds het moratorium op de atoomproeven in de jaren '90 van de vorige eeuw inging, zijn de Gambier archipel en Hao weer toegankelijk voor bezoekers. Mururoa is nog altijd verboden gebied. De eilanden waren in die tijden gemilitairiseerd. Op de eilanden spreekt men van de gevolgen van de proeven, onder andere de toename van de aantallen ziektegevallen op de eilanden en de ontwrichting door de militaire aanwezigheid.



Men wil graag herstelbetalingen van Frankrijk, en trekt hiertoe op met de Verenigde Naties, maar Frankrijk voelt er niets voor. Hoe erg de schade op de buureilanden van de Gambierarchipel en Hao nu precies is, is niet bekend. Er zijn op de eilanden politieke partijen die voor onafhankelijkheid ijveren, anderen willen wel deel blijven uitmaken van Frankrijk, maar in een zelfstandiger verhouding



Door onafhankelijk te worden, zullen de kansen waarschijnlijk groter worden dat Frankrijk gedwongen kan worden tot uitbetalen van de herstelbetalingen. Tijdens de verkiezingen van 18 juni is voor het eerst een vertegenwoordiger van de onafhankelijkheidspartij in het Franse parlement gekozen. De onafhankelijkheidspartij streeft overigens niet alleen naar onafhankelijkheid van Frans PolynesiŽ, maar heeft als verstrekkender doel het samengaan van alle eilanden in de Pacific, tot ťťn enorm Pacifisch eilandenrijk. Zo schijnt er al op bepaalde vlakken (glasvezelbekabeling ter vervanging van het super trage en vreselijk dure satelliet systeem) met HawaiÔ te worden samengewerkt. Uiteraard zijn dit doelen voor de langere termijn... wij zijn benieuwd hoe het hier zal gaan om een grote groep, zo verschillende eilanden tot een vorm van eenheid te doen geraken, gezien bijvoorbeeld de nog altijd grote obstakels waarmee een vergelijkbaar streven in het Caribisch Gebied te kampen heeft.

Voorlopig zijn wij nog maar net in deze hele nieuwe wereld aangekomen, en kijken we vooral vol belangstelling om ons heen, komen mensen tegen die ons van alles vertellen over hun leven, hun achtergronden, hun cultuur. En die bovenal ongekend vriendelijk, toeschietelijk en gastvrij zijn.
Allereerst kwamen we na onze grote oversteek vanuit Ecuador dus aan in de Gambier archipel, waar we voor de hoofdplaats Rikitea voor anker gaan



We hebben hier een paar prachtige wandelingen over het hoofdeiland Magareva gemaakt, waar we genoten van de prachtige uitzichten











en ontdekten hoe vruchtbaar en groen dit eiland is. We ontdekken ook hele andere planten en bomen dan we tot nu toe hebben gezien



en verder groeit er van alles langs de kant van de weg: zoals pepertjes



en pompelmoezenbomen



Maar het is nu winter op het zuidelijk halfrond, de de oogst beperkt zich helaas tot pompelmoezen, maniok, citroenen en broodvruchten



In de winkels worden importspullen (voor enorme prijzen) verkocht - zo kochten we in een winkel 3 witte kooltjes voor 10 euro! Verder kun je proberen direct bij de bewoners met tuinen langs te gaan en te vragen of ze iets in hun tuin hebben voor jou om te ruilen of te kopen. Zo kwamen wij aan prachtige komkommers, maniok en een broodvrucht.
Als wij arriveren is het feest in Rikitea. Het blijkt nogal lastig om duidelijke informatie over het programma te verkrijgen. Maar naar verluidt zal er een danscontest voor de jeugd, een loterij en muziek zijn. Een en ander zal op zaterdagavond plaatsvinden. Maar....als het eenmaal zaterdag avond is, dan regent het pijpenstelen. Helaas, het feest lijkt in het water van de zuidelijke winter te vallen. Maar de Rikiteanen laten zich door een regenavond niet van de wijs brengen en we horen dat het feest zondagmiddag weer voortgezet zal worden waar zaterdagavond het hemewater een eind aan de feestelijkheden maakte. Daar gaan we heen. De danscontest is dan helaas al voorbij, maar er is nog wel een dansmarathon van een groep meiden:



die zich niet laten kennen door een soppige dansvloer. In Frans PolynesiŽ is drinken in de publieke ruimte verboden en er wordt op feesten dan ook geen alcohol geschonken. Je kunt wel alcoholhoudende dranken kopen in de winkels (heel duur), maar die dienen dan thuis geconsumeerd te worden. Een en ander leidt tot een zeer relaxte sfeer op openbare feestjes.
Als we op deze wijze het eiland Mangareva een beetje verkend hebben wordt het tijd om meer te weten te komen van de hoofdactiviteit van de Gambier archipel: de parelkwekerij. Daarvoor steken we over naar een van de motu's, waar Eric woont. Hij is parelkweker en is zo vriendelijk om ons een rondleiding door zijn bedrijf te geven. Wij leren dat het allemaal begint met de juiste oesterschelpen. Die moeten een parelmoerlaag ontwikkelen, en als dat eenmaal ver genoeg gegroeid is, kan er een kunstmatige kern in de schelp geplaatst worden. De oesterschelpen worden uitgezet in rekken in goed stromend water om zich te ontwikkelen.



















Het inzetten van de kunstkernen is een enorm precisiewerk: dat moet exact op de juiste positie in het parelmoer gebeuren, om een resultaat van een parel met de juiste kleur te krijgen. En wat de juiste kleur is, hangt af van waarheen de parels worden verkocht: in Azie wil men zwarte parels, in Europa grijze of gele.



Na enige tijd kunnen de parels geoogst worden:







En na de oogst kunnen de oesterschelpen opnieuw gevuld worden met een kunstkern. Op deze wijze kan een oester gedurende een viertal oogsten bruikbaar blijven. Als aandenken krijgen wij een handje 'mislukte' parels mee



Wij geven Eric als dank een cadeau en vol van alle nieuw opgedane kennis vertrekken we terug naar de boot.
's Middags is het tijd voor heel wat anders: snorkelen in de pas tussen de twee motu's:



en we komen een prachtige white tip rifhaai van 2 meter tegen met een loodsvisje boven zijn vin







Daarna varen we terug naar Mangareva om nog wat extra te bevoorraden - onder andere in de vorm van 10 pompelmoezen die Frits uit een boom langs de kant van de weg weet te schudden! En zo komt het moment van vertrek van deze uiterst sympathieke eilandengroep. En zowaar: hebben gedurende al die 23 dagen van onze overtocht naar hier geen vis gevangen, nu is het de eerste middag al meteen raak:







Het wordt een hele strijd voordat we een enorme mahi mahi boven water tillen en aan boord krijgen



De haak die we speciaal voor dit soort gelegenheden hebben breekt spontaan af, maar gelukkig hebben we onze enorme vangst dan al binnenboord. Het villen en fileren kan beginnen en als we een hele afwasteil met heerlijk wit mahi mahi vlees hebben gevuld hebben we nog een enorm karkas over



Onze tocht naar het atol Hao kan dan al niet meer stuk, maar krijgt een extra kleurrijke rand door een prachtige dubbele regenboog



En dan op de ochtend van de derde dag wordt het tijd om door de nauwe pas van Hao te komen



Het is behoorlijk wild, en we hebben nog altijd meer dan 5 knopen stroom tegen, maar het lukt toch prima. En zo kunnen we op zondagmorgen ons anker laten vallen voor het dorp Otepa, de hoofdplek van dit atol, waar de kinderen ons meteen al giechelend welkom heten







Het is bijna niet mogelijk, maar de (grote en de kleine) mensen op dit eiland zijn zo mogelijk nog plezieriger en vriendelijker dan wat we tot nu toe overal waar waren zo rijkelijk ontmoet hebben. Waar we komen helpen ze ons, beantwoorden geduldig onze vragen, ook als we alles met ons beperkte Frans (en men spreekt hier erg snel) niet helemaal begrijpen. De traditionele bloem wordt hier door vele vrouwen in het haar gedragen, overal langs de kant van de weg zien we de struiken staan



Men rijdt hier veel op driewielers, heel praktisch want zo kun je veel vervoeren, zelfs je kind(eren) - maar wel iedereen netjes een helm op!



We merken dat we weer een stuk (6 graden) noordelijker zijn gekomen, want de temperaturen zijn hier milder en alhoewel we ook hier zo nu en dan te maken hebben met de passage van storingen in het verre zuiden, is dat toch minder frequent en vooral gaat het gepaard met minder slecht weer dan wat we enkele malen in Gambier meemaakten.
Toch lijkt er op een gegeven moment een front te gaan passeren, dat veel zuidenwind met zich mee zal brengen: en dan liggen wij hier volledig aan lager wal in vrij slechte ankergrond. Nu heeft de aanwezigheid van de militairen ten tijde van de atoomproeven op Mururoa veel kwaad gedaan, maar het heeft ook een schuthaven opgeleverd, waar we gemakkelijk met de 4 boten die hier voor anker liggen, terecht kunnen. Dus op een donderdagmorgen willen we ons anker ophalen om naar de haven te varen, maar dat zit vast. Gelukkig krijgen we het met enig voorzichtig manipuleren, voor- en achteruit weer los, maar we zijn gewaarschuwd: het zijn hier koraalachtige bodems en als je een beetje om de ankerketting draait kan die maar zo verward raken rond een koraalrots. Zo komen we met enige vertraging in de haven terecht



Als we eenmaal prinsheerlijk daar liggen horen we dat vrijdagavond het feest zal beginnen, het Heiva feest. Dit wordt al wekenlang voorbereid vlakbij de kade van waar we vanaf de ankerplaats met de bijboot aanmeerden. Er worden z.g. barakken gebouwd, die plaats zullen geven aan allerlei attracties, zoals biljart, een paar gokautomaten, een heleboel eettentjes, en kinderhengelattractie enzovoort. En alles wordt opgesierd met prachtig palmenvlechtwerk: de mensen zijn dag in dag uit sinds we arriveerden daarmee bezig.







Het ziet er allemaal superverzorgd uit en nadat we de berakken uitgereid bekeken en bewonderd hebben, begint op vrijdag avond het dansfeest. Vele groepen treden op, afgewisseld met kinderen die voor het publiek naar het ons toeschijnt oude sages en legendes brengen (wij kunnen het helaas niet verstaan want dit gebeurt in het Polynesisch).
Wij genieten een avond lang van de mooie, vaak dromerige muziek



en prachtige dansen







en van de performance van de jonge verhalenvertellers en -vertelsters







Langs de kant zien we hoe de kinderen meeleven en zelfs de allerkleinsten op aandoenlijke wijze de grote mensen imiteren



De volgende avond genieten we van de danswedstrijd van de kindergroepen



Tijdens de feesten valt ons iets op, dat we in het Caribisch gebied eigenlijk nooit in het openbaar hebben waargenomen: onder het publiek, maar ook op het toneel zien we regelmatig homo's en travestieten. Niemand lijkt er vreemd van op de kijken, en misschien heeft deze acceptatie ook wel te maken met het nijpende vrouwengebrek op het eiland, maar wij vinden er in elk geval eens te meer een ondersteuning in voor onze toch al positieve gevoelens over Hao




[jan 2017]

[feb 2017]

[mrt 2017]

[apr 2017]

[mei 2017]

[juni 2017]

[juli 2017]

[nov 2017]

[dec 2017]

[2016]

[2015]

[2014]

[2013]

[2012]

[2010/11]

120 m² zeiloppervlak
120 m² lichtweerzeil
In blauw zijn de 4 gastenhutten (1x tweepersoons en 2x eenpersoons) gemarkeerd
Overal aan boord genieten