het schip


Reizen tussen uitersten

Onze tocht naar het westen voert ons deze maand langs Vanuatu en Nieuw CaledoniŽ



Vanuatu is sinds 1980 een zelfstandig land, Nieuw CaledoniŽ is een Frans gebied. Groter contrast tussen twee buurlanden is vrijwel niet denkbaar.







Vanuatu is waarschijnlijk een van de armste gebieden in de Stille Zuidzee, Nieuw CaledoniŽ een van de rijkste, met een enorme nikkelvoorraad die door Frankrijk geŽxploiteerd wordt. De oorspronkelijke bevolking van Vanuatu leeft voor een groot deel van ruilhandel, bewoont rieten hutten en leeft een leven zoals ze dat al vele eeuwen gewend zijn. De oorspronkelijke bevolking van Nieuw CaledoniŽ, de Kanakken, zijn na de komst van de Fransen in de negentiende eeuw in reservaten opgesloten, totdat zij in de jaren tachtig en negentig van de afgelopen eeuw tegen deze toestand in opstand kwamen. De Fransen noemen deze burgeroorlog eufemistisch 'Les ťvťnments'. Uiteindelijk werd een overeenkomst gesloten waarbij de Kanakken moesten beloven van onafhankelijkheid af te zien, en in ruil kregen ze stapje voor stapje wat meer autonomie. Begin november (wij gaan dit nog net meemaken) zal er conform deze overeenkomst het eerste van een reeks van drie referenda gehouden worden, waarbij gekozen kan worden voor of tegen onafhankelijkheid. Naar verluidt, zal ngeveer 65% van de kiezers tegen onafhankelijkheid gaan stemmen, en ongeveer 35% voor. Opmerkelijk genoeg maken de Kanakken zo'n 37% van de bevolking uit. Gezien de enorme Franse (nikkel-) belangen die hier op het spel staan, valt nog mar te bezien wat er gaat gebeuren indien er wel voor onafhankelijkheid wordt gekozen. De Kanakken die wij in de stad zien komen niet blij over, jongeren lijken doelloos rond te hangen, Kanakken gemeenschappen zijn wij tot op heden niet tegengekomen, die schijnen alleen verweg in de wildernis te vinden te zijn. We worden er niet vrolijk van. De Fransen leven hier in luxe, het doet hier denken aan de Franse RiviŤra, alles is hier duur en totaal verfranst. Over de Kanakken kun je meer te weten komen in het cultuur=historische museum.
Het nikkel (Nieuw CaledoniŽ bezit 11 % van de wereld nikkelvoorraad) heeft wel een bijzonder gevolg: alle compassen hangen hier scheef.



Terug naar Vanuatu. Na een mooie zeiltocht vanaf Fiji arriveren wij op het eiland Tanna, in Port Resolution.



Hier is een 'Yachtclub',



waar Warry en Stanley de zeilers met raad en daad terzijde staan. Zij zorgen ervoor dat de autoriteiten vanuit de hoofdplaats Lenakel naar Port Resolution komen. Maar de laatste formaliteiten moeten toch op het kantoor in Lenakel gebeuren, wij moeten aan geld zien te komen om hen te betalen en bovendien willen we wel een telefoonkaart en wat andere inkopen doen, dus rijden we met de man van de douane en Stanley naar Lenakel.
Het is een tocht met een 4wheeldrive over ongeplaveide wegen en we krijgen een eerste indruk van dit bijzondere eiland en zijn trotse bewoners.



























Vrijwel iedereen verplaatst zich hier te voet. De mensen wonen in dorpjes die bestaan uit rieten huizen, de mensen kijken trots en als we passeren groeten ze ons enthousiast.
Het eiland Tanna is bekend vanwege de actieve vulkaan, die ook te bezoeken valt. Wij rijden over de lavavlakte onder de krater



en zien de pufjes met enige regelmaat de lucht in komen.















De tocht naar Lenakel duurt ongeveer twee uur, de gemiddelde snelheid is 25 km/uur. We genieten, er is overweg veel te zien en bovendien is de douaneman maar al te graag bereid om ons over zijn eiland te vertellen. Zo komen we, goed door elkaar geschud op de hobbelige wegen, aan in de hoofdplaats, hetgeen onder andere blijkt uit de kleine winkeltjes die we langs de kant van de weg zien langskomen



Na bij de enige ATM op het eiland geld getrokken te hebben en een telefoonkaart met datategoed te hebben gekocht, komen we op de markt. We kijken onze ogen uit. Er is hier een ruime keuze aan producten, mooi uitgestand en voor gunstige prijzen. Het is gezellig en de sfeer is relaxed.







Niet iedereen kan Engels, maar er is altijd wel iemand die even bijspringt om te vertalen. De mensen zijn belangstellend en vriendelijk. We worden voor zover we kunnen nagaan niet afgezet op de markt. Een leuk detail zien we hier op de voorgrond van de foto



duurzamer verpakkingsmateriaal kun je niet bedenken: de boodschappen worden hier vervoerd in van palmbladeren gevlochten tasjes!
De terugtocht verloopt iets minder makkelijk, omdat er geen auto terug blijkt te zijn. We moeten enkele uren wachten en rijden pas na zonsondergang in het donker terug. Tijdens het wachten worden we nogal door insecten besprongen, en sommigen van ons lopen daardoor forse infecties op. Bovendien zijn we zolangzamerhand doodmoe. Toch had niemand deze tocht willen missen.

Natuurlijk willen we de vulkaan bezoeken. Dat kan al de volgende dag. Je moet dit aan het eind van de middag doen, zodat je de avond ziet vallen als je boven bent: op die manier kun je de erupties van de vulkaan het beste zien. Dus zo gaan we de volgende dag op weg. Bij aankomst worden we eerst geleid naar een traditioneel ritueel, waarin te geesten van de vulkaan, via een priester toestemming wordt gevraagd voor ons bezoek.















En dan mogen we naar boven: eerst nog een stukje in trucks en dan lopen we de krater op







en zien we de eerste puffen naar buiten komen







en dan komen er ook stukken vuur uit







Het wordt nu geleidelijk donker en de vulkaan wordt actiever











Het wordt ook kouder en voordat we weer afdalen naar beneden komt er bij wijze van afscheid van dit uitzonderlijke schouwspel nog een indrukwekkend slotaccoord uit de diepte van de aarde








Na deze bijzondere belevenis willen we nog wat meer van het dorp bij Port Resolution zien. Daarom maken we een wandeling en komen de prachtigste bomen en planten tegen



























We bekijken het dorpje



De huizen zijn kunstig van riet en palmbladeren gemaakt, er zitten handige 'ramen' in. Sommige huisjes zijn slim op een verhoging geplaatst: goed tegen insecten en het geeft wat frisse lucht.























De mensen leven hier in een ander tempo dan in de westerse wereld, maar ze hebben een degelijk dak boven hun hoofd, ze hebben een ruime keuze aan voedsel, dat ook nog eens gezond en gevarieerd is



naast vlees (rund, kip, varken) wordt er gevist en bovendien zijn er overal volop groente en fruit te vinden. Onderweg komen we Samson tegen, en die geeft ons een tasje met een aubergine, enkele wortelen, zoete aardappels, een vrucht die in het Caribisch Gebied bekend is als chistophene (je kunt het gebruiken als iets tussen courgette en wortel)



Met buitenlandse hulp is er een schooltje voor de kinderen van het dorp opgezet met als motto: 'zonder visie, sterven de mensen uit'.



De kinderen van dit dorp die we tegenkomen spreken allemaal, naast hun eigen taal, op zijn minst een beetje Engels.

We horen dat het de volgende dag feest is in het dorp: twee jongens zullen mannen worden. Zij zullen voor het eerst geschoren worden. Wij, zeilers, zijn ook uitgenodigd. Het feest vindt plaats op de grote centrale weide. Wanneer we aankomen zitten de eerste groepjes feestgangers al onder afdakjes (tegen de zon)



en een groepje is druk bezig met koken



Dan worden de mannen uitgenodigd om mee te gaan voor het ritueel,



de vrouwen en kinderen blijven achter op het feestterrein. Terwijl de mannen een scheerbeurt krijgen



kijken wij, de vrouwelijke gasten onze ogen uit op het speelveld. Er wordt hard gewerkt aan het feestmaal











De spullen worden klaargezet







en wij hebben de kans om de kinderen te fotograferen



















Dan komen de mannen terug, en de hoofdpersonen zijn niet alleen geschoren, maar hun gezichten zijn kleurig beschilderd







Zij worden naar de feesttent geleid, waar ze op het podium plaatsnemen,



terwijl zich een enorme rij vormt, met mensen die cadeautjes bij zich hebben die ze komen geven aan de jongemannen



Nadat je je cadeautje gegeven hebt, feliciteer je de familieleden die naast hen staan en deze besproeien je met deodorant en talkpoeder



Daarna gaan we naar de eettent naast het podium, waar iedereen een bord met eten krijgt



Het bord is gevlochten van palmtakken en daarin is een stevig boomblad gelegd: opnieuw een gebruik waar we in de westerse wereld met haar plastic soep een voorbeeld aan kunnen nemen. Het eten is heerlijk: rijst, met vlees (dat urenlang is gesmoord in een grondoventje afgedekt met bladeren, waarvan wij eerder zagen hoe het werd uitgepakt), yam, een saus met bonen en rauwkostsalade van witte- en rode kool, alles smaakvol gekruid. Wat opvalt is dat de mensen zeer vriendelijk en belangstellend zijn naar ons, maar totaal niet opdringerig. Bijzonder aangenaam. Wij zijn meteen opgenomen in hun wereld. Ze staan ervoor open om onze vragen te beantwoorden, en de atmosfeer is ontspannen.



Na het eten nemen we afscheid en gaan terug naar de boot.
Het is intussen harder gaan waaien, recht de baai in. Het wordt daardoor erg onrustig. Daarom besluiten we de volgende dag te vertrekken naar Nieuw CaledoniŽ. Het is een tocht van anderhalve dag, maar helaas valt onderweg de wind vrijwel geheel weg. Daarom maken we een illegale tussenstop op een van de kleine eilanden, waar we niet aan wal gaan, omdat je nadrukkelijk nergens heen mag voordat je bent ingeklaard. En dat kan alleen in Noumea, het hoofdeiland.
De cultuurschok kon bijna niet groter zijn: we komen in een moderne Franse stad, de baai is, op z'n Frans, vol met marina's en ankervelden met plezierboten. Langs de kade bij de stad liggen twee grote cruiseschepen...
Nieuw CaledoniŽ is in de negentiende eeuw door de Fransen gekoloniseerd. De Kanakken, die oorspronkelijke bevolking werd in reservaten opgesloten en de Fransen begonnen er koffie te verbouwen en de sandelhoutbomen om te hakken en te exporteren. Het eiland is daardoor grotendeels ontbost. Als werkkrachten werden Franse criminelen ingevoerd. Maar toen dit na een tijdje niet bleek te werken zijn er contractarbeiders uit Java gehaald. Er werd nikkel gevonden dat in dagbouw wordt geexploiteerd: de delen van het eiland die nog niet door ontbossing waren getroffen, werden nu afgegraven.
We hebben een dag met de auto het eiland verkend. Er zijn enkele grote nationale parken, waarvan we er eentje bezocht hebben. De ijzerhoudende aarde geeft het landschap prachtige kleuren







Het Nationaal Park ligt aan een groot stuwmeer waar je de in het water geconserveerde bomen nog kunt zien



Bij de ingang van het nationaal park vinden we zeer bijzondere bomen



We hadden gehoord dat er hier een heel speciale vogel leeft: de cagou. Deze heeft behalve honden, geen natuurlijke vijanden, kan niet meer vliegen en is bijzonder schuw. Ze lopen over de grond en maken hond-achtige geluiden.







Nadat we deze bijzondere vogels hebben gezien maken we een mooie wandeling door het goed verzorgde nationaal park







Wij vervolgen onze tocht naar het dorpje Prony:



hier hebben ze in de negentiende eeuw geprobeerd een gemeenschap van uit Frankrijk gedeporteerde gevangenen op te zetten. Hoewel er nog restanten van het dorp te zien vallen, is het project mislukt, en het dorpje nagenoeg verlaten. Er zijn hier huizen te zien waardoorheen bomen zijn gegroeid











Het geheel maakt een wat desolate indruk



We sluiten de dag af in de bergen



We hebben helaas niets van de Kanakkencultuur gevonden. Daarvoor moet je hier naar het museum. Dat hebben we gedaan en daar komen we allerlei dingen tegen, die we in Vanuatu nog gewoon in het echt hebben gezien, zoals de rieten huizen







de traditionele kleding



en de duurzame boodschappentasjes



We zien ook handige gebruiksartikelen, zoals deze schoenen speciaal om over het koraal te kunnen lopen



en deze draagmand voor baby's



En natuurlijk hebben ze hier ook een paar prachtige modellen van de oermoeders van de Bella Ciao







We vinden het hier ingewikkeld: de manier waarop de Kanakkencultuur gekoloniseerd is, de mensen op straat die gesloten en niet blij lijken, een vrijheidsburgeroorlog die 'Les evenements' genoemd wordt, een referendum waarvoor we nergens aanplakbiljetten of andere propaganda uitingen tegenkomen....we zijn dit soort dingen duidelijk ontwend. We naderen AustraliŽ....een ander land waar de oorspronkelijke bevolking het onderspit heeft gedolven, en waar criminelen in eerste instantie door de Europeanen als bevolking zijn heengebracht. Ook in Nieuw CaledoniŽ overheerst de westerse levensstijl... het is lastig afscheid nemen van de zachtaardige, gastvrije open culturen van de Stille Zuidzee, die ons de afgelopen periode zo dierbaar zijn geworden.
[jan 2018]

[feb 2018]

[mei 2018]

[juni 2018]

[juli 2018]

[aug 2018]

[sep 2018]

[okt 2018]

[nov 2018]

[dec 2018]

[2017]

[2016]

[2015]

[2014]

[2013]

[2012]

[2010/11]

120 m² zeiloppervlak
120 m² lichtweerzeil
In blauw zijn de 4 gastenhutten (1x tweepersoons en 2x eenpersoons) gemarkeerd
Overal aan boord genieten